SAHABE TANIMLARI
İlk tanımlardan birini el-Buhari yapar: ‘Müslümanlardan[14] Peygamberle sohbet eden veya O’nu gören kimse O’nun ashabındandır.’ [15]
Hz. Rasul’u sağlığında Müslüman olarak gören[16] (sohbet eden a'malar da buna dahil[17]) ve müslüman olarak ölen raviye[18] hadisciler "sahabe" derler. Kayzer'in elçisi sahabi sayılmaz.[19] Bu tanım doğrultusunda kendisinden hadis nakledilmeyen pek çok kişi sahabi sayılmaktadır.
[20] Aynı zamanda Hz. Rasul'ün vefatını duyunca Medine’ye gelip defninde hazır bulunan Ebu'z-Zueyb Huveylid ibnu Halid el-Huzeli'( ö.27/628) de[21] Tedbiru’r-Ravi, Tavdihu’l-Efkar, Kavaid adlı kitaplarda sahabe sayılmaz.[22]
Bu tanımda da Risaletinin ölümü ile sona erdiği düşüncesi galiptir. Usdu’l-Gabe’de biyografisini bulduğumuz Kurre ibnu Meysere ve el-Eş'as ibnu Kays ibnu Ma’di Kerb(ö.42/662) [23]da sahabe sayılmazlar.
[24] Abdullah ibnu Ebi Sarh (ö.36/656)[25] ise Rasul’un sağlığında tekrar islam olduğu için Tedribu’r-Ravi’de sahabe sayılmaktadır.[26] Rabia ibnu Ümeyye ibnu Halef el-Cehmi[27] Abdullah ibnu Hatal ve Ubeydullah ibnu Cahş[28] gibi İrtitad ederek o hal üzere ölenler ise hayli hayli sahabi sayılmamışlardır.
Zeyd ibnu Amr ibnu Nufeyl(ö.606) Rasul’u nübüvvet öncesi gördü.[29] İbnu Mende (ö.470/1077) O'nu da sahabe sayar. Rahib Buhayra, Varaka ibnu Nevfel (ö.611) için de aynı şey söz konusu edilmiştir.[30]
Peygamber'in nübüvvetten önce doğan oğlu Kasım ile nübüvvet'ten sonra doğan oğlu İbrahim'in sahabi sayılıp sayılmayacağı üzerinde konuşulmuştur.[31] Vefatından iki sene önce doğmuş olan ve kendisine dua ettiği Abdullah ibnu el-Haris ibnu Nevfel'de (öl.84/703)[32] sahabeden sayılmamıştır. [33] Abdullah ibnu Ebi Talha el-Ensari (öl.37/657) de O'nu temyiz çağından önce görmüştür. Adını Rasulullah koydu. [34]Şunların durumu da böyledir:
29/649 Ubeydullah ibnu Ma'mer ibnu Osman[35]
73/692 Abdurrahman ibnu Osman et-Temim[36]
74/693 Muhammed ibnu Hatıb ibnu el-Haris[37]
Buluğ çağına ermemekle beraber temyiz yaşında olan çocuklar sahabeden sayılmıştır[38]:
50/670 Hasan ibnu Ali
61/680 Hüseyn ibnu Ali
64/683 Numan ibnu Beşir[39]
72/691 Abdullah ibnu Zubeyr[40]
el-Muhadram olarak adlandırılan şu Müslümanlar da O'nunla çağdaş olmasına rağmen O'nu görmemişlerdir:
29/649 Selman ibnu Rabia el-Bahili[41]
36/656 Zeyd ibnu Suhan ibn Hucr[42]
36/656 Ka'b ibnu Sur el-Ezdi[43]
75/694 Amr ibnu Meymun el-Evdiy[44]
87/705 Şurayh ibnu el-Haris el-Kindi[45]
97-8/715-6 Kays ibnu Ebi Hazim el-Ahmesi[46]
95/713 Ebu Osman en-Nehdi[47]
105/723 Ebu Reca el-Utaridi[48]
Kimi meraklılar insan dışı sahabe arayışına da girerler. O’nu gören melekler sahabi sayılmazken[49], müslüman cinler sahabe sayılmıştır.[50]
| 
Forumtags 
