BİYOGRAFİLER
Hicri Ölüm Tarihlerine Göre
Hz.Fatma
11
Hz.Rasulullah'ın Kızı Hz. Ali'nin Hanımı
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Bekr es-Sıddık
13/634
İlk Müslümanlardan. Rasulullah O’nu bir mevsiminde hacıların imamı olarak tayin etti.[99]
--------------------------------------------------------------------------------
Attab ibnu Esid ibnu Ebi’l-Is
13/634
Rasulullah, Mekke’nin fethi’nden sonra Huneyn’e giderken Mekke Emiri olarak O’nu görevlendirdi.[100]
--------------------------------------------------------------------------------
Eban ibnu Said ibnı’l-As
13/634
Eban’a[101] Rasulullah Verdan Ceddu’l-Furat ibnu Yezid’i her türlü ihtiyaçlarını karşılaması ve kendisine Kur’an öğretmesi için teslim etmişti.
--------------------------------------------------------------------------------
Sa'd ibnu Ubade
15
--------------------------------------------------------------------------------
Muaz ibnu Cebel
İbnu Amr ibnu Evs el-Hazreci
18
Müslüman olduğunda 18 yaşındaydı. II. akabe beyatına katıldı. Rasul'ün bütün savaşlarında O'nun yanındaydı. Hz. Rasül O'nu İbnu Mesud ile kardeş yaptı. Rasul O'nu Yemen' ve Hadramut’a öğretmen olarak gönderdi.[102] Uğurlarken Rasul yaya, Muaz atındaydı. "Seni seviyorum ya Muaz" buyurdular. Kaynaklarda Mekke’nin fethi’nden sonra Mekke halkına Kur’an ve Fıkıh öğretmesi için bırakıldığı da akledilir.[103] Peygamber’in ‘Muallim’ diye abılan sahabelerindendir.[104]
Şöyle der Rasul: "Helal ve Haram'ı en iyi bileniniz."
Ebu Bekr'de O'nu aynı vazifede bıraktı, sonraları Şam'a hicret etti. Vefat ettiğinde 33 yaşındaydı. Ölüm nedeni Ürdün'de çıkan Amvas Taun'u.
Halife Ömer şöyle der: "Analar bir daha Muaz gibisini doğuramaz. Muaz olmasaydı Ömer helak olurdu."
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Ubeyde İbnu’l-Cerrah
18/639
Yemen’den bir gurub gelerek Rasulullah’tan kendilerine dinlerini öğretecek birini istediklerinde Peygamber’de onlara, ‘bu ümmetin Emini’ diyerek elini tuttuğu Ebu Ubeyde’yi göndermişti.[105]
--------------------------------------------------------------------------------
Yezid ibnu Ebi Süfyan
18/639
Ömer ibnu Hattab’a bir mektup yazarak Şam halkının kendilerine Kur’an ve dini esasları öğretecek kimselere, muallimlere muhtaç olduklarını, bunun için bu konuda öğretici sahabiler göndernek sureti ile kendisine yardım edilmesini istemiş, Hz.Ömer’de oraya özel direktiflerle Muaz’ı ve Ebu’d-Derda’yı göndermişti.[106]
--------------------------------------------------------------------------------
Useyd ibnu Hudayr ibnu Semmak
20/640
I.Akabe’de (620) Rasul’e beyat eden 12 kişiye el-Kari, el-Mukri [107]olarak anılan Mus’ab öğretmen olarak tayin edilmişti. Useyd’ de,[108] Sa’d ibnu Muaz (ö.5/626) gibi Musab’ın çalışmaları sonucu Müslüman oldu.[109]
Rasulullah Abdu’l-Hırşe el-Ca’fi’nin kölesi iken kendisiene gelerek müslüman olan İbrahim ibnu Cabir’i, Useyd’e teslim ederek O’nun yiyecek ve giyecek ihtiyaçlarını karşılamasını ve O’na ilim öğretmesini emretti.[110]
--------------------------------------------------------------------------------
Ubey ibnu Ka'b
22
--------------------------------------------------------------------------------
Ömer ibnu'l-Hattab
23
--------------------------------------------------------------------------------
Selmanu'l-Farisi
32
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Zerr
Cundeb ibnu Cunade el-Gıfari
32
Kinan oğullarındandır. İslam'a girenlerin beşincisidir. Hendek harbinden sonra hicret etti.
Ertesi güne erzak bırakmazdı. İslam’ın mali politikasında Usman ibnu Affan'la anlaşmazlığa düştü. Rebeze'ye sürüldü. Cenazesini oradan geçmekte olan İbnu Mes'ud kıldırdı.
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Abdurrahman Abdullah ibnu Mesud
İbnu Gafil el-Huzeli
(31/651)32
İslam'a ilk giren altı kişi içinde yer alır. İki habeş hicretine katıldı. Bedr'de Ebu Cehl'i öldürdü. Rasulullah’a hizmet eder, O’nun ayakkabılarını giydirirdi. O’nun yanında ve önünde yürürdü. Rasulullah’a yakınlığından dolayı çok kültürlü çok terbiyeli idi Hz. Rasül'ün "Kur'an'ın kendilerinden öğrenilmesini tavsiye ettiği dört kişiden biri" dir. O’nun hakkında şöyle der: ‘Allah sana rahmet etsin, hakikaten sen ilim sahibi ve muallimsin.’[111] Ömer O'nu Kufe'ye Kadı ve Beytul-Mal sorumlusu olarak atadı.
ez-Zehebi, Tezkiretu’l-Huffaz'da Şu'be kanalıyla Said ibnu İbrahim'den O da babası Abdurrahman' dan Medine'de çok hadis rivayet ettiği için Ömer'in İbnu Mesud, Ebu'd-Derda ve Ebu Mesud el-Ensari'yi hapsettirdiği ve şöyle dediğini: "Siz Rasul'den çok sayıda hadis rivayetinde bulundunuz." nakleder. İbnu Hazm bu rivayeti mürsel bulur ve uydurma olduğunu söyler. Ravi İbrahim ibnu Abdurrahman ibnu Avf , Halife Ömer'e erişmemiştir.
İbnu Mesud şöyle derdi: "Şayet bütün insanlar bir tarafa, Ömer de bir tarafa gitse, ben Ömer'in yanında yer alırım." Ömer O'nu Kufe'ye gönderdi[112] ve Kufelilere: "Abdullah'ı size göndermekle sizi nefsime tercih ettim" dedi.
Cenazesini Usman ibnu Affan kıldırdı ve Baki'ye defnedildi.
--------------------------------------------------------------------------------
Uveymir ibnu Zeyd ibnu Kays Ebu'd-Derda el-Hazreci
32
--------------------------------------------------------------------------------
Uhud'un yiğitlerinden. Rasul O'nu Selman ile kardeş yaptı. Usman ibnu Affan zamanında Şam Kadılığı yaptı. Dımeşk' de vefat etti.
--------------------------------------------------------------------------------
Abdullah ibnu Ebi Sarh
36
Mekke'nin fethinden önce Müslüman olmuş , hicret etmiş ve Peygamber'in vahyini yazmıştı. Sonra irtidad etti. Peygamber hayatta iken tekrar teslim oldu. Muhaddisler bu nedenle O'nu sahabeden sayarlar.
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Rafi
36
--------------------------------------------------------------------------------
Ali ibnu Ebi Talib
40/660
--------------------------------------------------------------------------------
Esma bintü Umeys
40 sonrası
--------------------------------------------------------------------------------
el-Eş'as ibn Kays ibn Ma'di Merb
42
Rasull a. ın ölümünden sonra irtidad etti. Keşbe bintu Yezid'in oğlu olan Eş'as, hicri 10 da 60 kişilik bir heyetin başında Elçi'ye gelerek Müslüman olmuştu. Sonra irtidat etti. Ebu Bekr döneminde tekrar teslim oldu ve Ebu Bekr'in bacısı Ümm Ferve ile evlendi. O'ndan Muhammed, İshak, İsmail, Hubabe ve Kureybe adında çocukları oldu. Yermuk, Kadisiye, Medain, Nihavend ve Sıffın'e katıldı. Rasul'den hadis nakletti. Kays ibnu Ebi Hazim, Ebu Vail eş-Şabi, İbrahim en-Nehai O’ndan rivayet etti. 42 yılında 63 yaşında öldü. Namazını Hasan ibnu Ali kıldırdı.
--------------------------------------------------------------------------------
Abdullah ibnu Amr ibnu el-As
43
Babasından önce Müslüman oldu. Mekke fethinden önce hicret etti. Peygamber'den yazdığı 1000 hadislik bir sahifesi vardı. Sıffın'a katılmaya zorladı babası. Buna çok üzülürdü. Fustat' ın kuşatıldığı günlerde öldü.
Hadis aldığı Sahabeler: Kendisinden nakleden sahabeler:
Ömer ibnu el-Hattab Abdullah ibnu Ömer
Ebu’d-Derda Ömer ibnu Hattab
Muaz ibnu Cebel
Abdurrahman ibnu Avf
--------------------------------------------------------------------------------
Zeyd ibnu Sabit
45
--------------------------------------------------------------------------------
Ubede ibnu Samid
45
Hz.Ömer O’nu Hıms’a Kur’an öğretmeni olarak gönderdi.[113]
--------------------------------------------------------------------------------
Muhammed ibnu Mesleme el-Ensari
46
--------------------------------------------------------------------------------
Amr ibnu Hazm
50 sonrası
--------------------------------------------------------------------------------
Hasan ibnu Ali
50
--------------------------------------------------------------------------------
el-Muğıre ibnu Şu'be
50
--------------------------------------------------------------------------------
en-Nabiga el-Ca'di
50
İsfehan’da son ölen sahabi.
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Bekre es-Sakafi, Nufay ibnu Masruh
51/671
--------------------------------------------------------------------------------
Amr ibnu Hazm
51/671
Rasulullah H.10 da Necran’a sadakaları toplamak üzere onu vergi tahsildarı olarak gönderdi. Aynı zamanda Necran’lı Müslümanlara Kur’an ve Fıkıh öğretiyordu.[114]
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Eyyub Halid ibnu Zeyd el-Ensari
52/672
--------------------------------------------------------------------------------
Cabir ibnu Abdillah el-Beceli
54
--------------------------------------------------------------------------------
Sa'd ibnu Ebi Vakkas
55
İslam’a ilk giren 4. kişidir. 17 yaşındaydı o zaman. Ebu Bekr aracı oldu. Rasul a. ile bütün gazvelere katılmış bir İslam süvarisi idi. Annesi Amine'nin sülalesinden olduğu için Hz.Rasul O'na: "Bu benim dayım, kimin böyle dayısı var" diye latife ederdi.
Ömer İran seferine O'nu kumandan olarak tayin etti. 15 tarihinde Kadisiye'de, 16 da Celula'da düşmanı bozguna uğrattı. Medain'i fethetti. 17'de Kufe'yi fethetti. Usman ibnu Affan zamanında Irak valiliği yaptı. Osman'ın halife şurasına bıraktığı altı kişiden biriydi. Osman'ın ölümünden sonra fitne döneminde ölene dek evinden çıkmadı. Baki'ye defnedildi.
Bedr’e katılanlardan en son ölen sahabeydi.
--------------------------------------------------------------------------------
Ruveyfa ibnu Sabit el-Ensari
56
Afrika’da son ölen sahabi.
--------------------------------------------------------------------------------
Aişe binti Ebu Bekr
57-58/677
8,5 sene Peygamber'in yanında eş olarak kaldı. Annesi Ümm Ruman el-Kinaniyye'dir. Bis'etten 4-5 sene önce doğduğu söylenir. Rasul ile 7 yaşında iken nikahlandığı söylenirse de bu yanlış olmalı. Bu durumda fiili evliliğin hicretten dokuz ay sonra 9-10 yaşında olması gerekir derlerde de bu da tartışmalıdır. Bu hesaba göre Rasul a.ın ölümünde de 18 yaşında olmalı. Vefatında 65 yaşındaydı.
Cahiliye şiirlerini bilirdi. Ravilerin hatalarını düzeltirdi. Ahkamın dörtte birinin O'ndan naklolunduğu söylenir. Mesela İbnu Ömer'in akrabaların tuttukları matem dolayısı ile ölülerin kabirde azab görmeleri rivayetini reddetti. "Kur'an ölülerin işitmeyeceğini söyler" diyordu. Süleyman Nedvi' nin "Sireti Aişe" kitabında bu tür örneklere yer verilir. Müşkili olan bir çok sahabenin başvuru yeri idi evi.
el-Buhari/ Müslim 174 hadis nakleder ondan. Ayrıca el-Buhari 54, Müslim 68 nakilde bulunur.
Hadis aldığı sahabeler: Ondan hadis alan sahabeler:
Ebu Bekr Amr ibnu el-Ass
Ömer Ebu Musa el-Eş'ari
Hamza ibnu Ömer el-Eslemi Zeyd ibnu Halid el-Cüheni
Sad ibnu Ebi Vakkas Ebu Hureyre
Fatımatu’z-Zehra Abdullah ibnu Ömer
Rabia ibnu Amr el-Cirşi
İbnu Abbas
Ümm Külsüm
süt kardeşi: Avf ibnu’l-Hars
kız kardeşinin iki oğlu: el-Kasım, Abdullah
Muhammed ibnu Ebi Bekr'in iki oğlu
Tabiinden hadis alanlar:
Said ibnu el-Müseyyeb
Abdullah ibnu Amir ibnu Raiba
Safiyye bintu Şeybe
Urve ibnu Zubeyr
Ata
Mücahid
İkrime
Muaze el-Adeviyye
Nafi Mevla ibnu Ömer
İbnu Mesud
--------------------------------------------------------------------------------
Şeddat ibnu Evs ibnu Sabit
58
--------------------------------------------------------------------------------
Semure ibnu Cündüb
59
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Hureyre
Abdullah/Abdurrahman ibnu Sahr el-Yemani
59/678
Yemen'de Ezd'e bağlı Devs kabilesinden.
İbnu İshak şöyle der: "Devs beldesinden olup faziletli ve asalet sahibi biriydi."
Hicretin 7. yılında Medine'ye geldi. Rasul a. Hayber'de idi, oraya giderek Muharrem ayında müslüman oldu. Rasul a. O'nu Ebu Hureyre diye künyeledi. Ömer zamanında bir süre Bahreyn valiliği yaptı.
Abdurrezzak, Ma'mer'den o da İbnu Sirin'den nakleder: Halife Ömer, Ebu Hureyre'yi Yemen'e vali tayin etti, oradan dönerken 10.000 dirhem ile döndü. Bunun üzerine Ömer "Kendine seçtiğin bu malları nereden getirdi? dedi. O da "Yavrulayan bir at, bana gelen hediyeler ve bir esirden aldığım haraçtan ibaret" diye cevap verdi. Ömer görevine iade etmek ister ama Ebu Hureyre reddeder. Ömer: "Senden daha hayırlı kimse görev istemiştir" der. Ebu Hureyre "O, Allah'ın Peygamber'inin oğlu Yusuf'dur ben ise Umeyye oğlu Ebu Hureyre'yim ve üç şeyden korkuyorum. İlimsiz konuşmak, isabetsiz hükme varmak, dövülmek sövülmek ve malının alınması" der.
Muaviye zamanında Medine valiliği yaptı. 800 öğrencisi oldu. Hiç bir sababeden duyulmayan rivayetler O'ndan duyuluyordu. Ne tacirdi, ne çiftci , Suffe'de yer alıyordu. Bu avantajını öne sürer.
Bir keresinde O'nun rivayetine ibnu Ömer bile dayanamadı. İtiraz edildiği bu konuda Ebu Hureyre, Aişe'yi tanık tuttu.
Bir keresinde "bir kediyi saklayıp ona yedirmeyen bir kadının cehenneme gittiği" rivayetini duyan Hz. Aişe "O kadının kafir olduğunu" söyledi.
"Ev, kadın ve atta uğursuzluk hadisini" duyan Aişe düzeltti: "Peygamber :"Allah Yahudileri helak etsin, onlar ev, at ve kadın olmak üzere üç şeyde uğursuzluk olduğunu söylerler" dediği zaman içeri girdi Ebu Hureyre.
Ebu Hureyre'den merfu olarak gelen şu rivayetin uydurma olduğu söylenir :"Benden size bir hadis rivayet edilir, hadis hakka uygun olursa, ister ben söylemiş olayım ister olmayayım alınız."
Şia ve Kelamcı Nazzam, Ebu Hureyre'yi cerhetti. Hadisci İbnu Kuteybe bu cerhe karşı Ebu Hureyre'yi savunur.
el-Bidaye ve'n-Nihaye'de Urve ibnu Zübeyr şöyle der: "Babam bana dedi ki: Beni bu Yemen'liye (Ebu Hureyre) yaklaştırır mısın, zira O Hz. Peygamber 'den çok hadis rivayet ediyor. Ben de O'na yaklaştım. Ebu Hureyre hadis naklediyordu, babamda "doğru, yalan" diyordu. Dedim ki : "Babacığım, bazen doğru bazen yalan diyorsun, ne kasdediyorsun?" Dedi ki: "O'nun bu hadisleri Rasulullah'tan işittiğinden kuşku duymuyorum, lakin bazılarını olduğu gibi" naklederken bazılarını aynen nakledemedi."
Cenazesine katılan İbnu Ömer şöyle der "Rasulullah'ın hadisini ezberleyip müslümanlara naklederdi. Allah rahmet etsin."
el-Buhari O'ndan şunu aktarır: "Ey Allah'ın Elçisi, ben senden pek çok söz işitiyorum, fakat unutuyorum." Bana "paltonu uzat" dedi. Uzattım. İki eli ile tuttu sonra "onu katla" dedi, onu katladım. Artık ondan sonra hiçbiri şeyi unutmadım."
Zeyd ibnu Sabit anlatır: "Ben, Ebu Hureyre ve diğer bir kimse ile birlikte Rasulullah'ın yanında idik. Rasulullah "dua ediniz" dedi. Ben ve arkadaşlarım dua ettik, Peygamber "amin" dedi. Sonra Ebu Hureyre dua ederek şöyle dedi :"Ey Allahım senden her iki arkadaşımının istediklerinin aynısını isterim. Ve ayrıca unutulmayan bir ilim isterim." Rasulullah "amin" dedi. O zaman biz "Biz de isteriz ey Allahın Elçisi" dedik. Rasulullah "Devsli genç ikinizide geçti dedi." [115]
Şöyle der: "İnsanlar Ebu Hureyre çok hadis rivayet etti" diyorlar. Eğer Allah'ın kitabında iki ayet olmamış olsaydı, bir hadis dahi rivayet etmezdim." Seyyinat ve Hüda'dan indirdiklerini gizleyenler... " [116] okudu ve şöyle dedi: "Muhacirun kardeşlerimizi çarşıda alış veriş meşgul etti. Ensar kardeşlerimizi de mal ve mülkleri meşgul etti. Ebu Hureyre ise karın tokluğuna Rasulullah'tan ayrılmıyor, onların görmediklerini görüyor, ezberlemediklerini ezberliyordu."[117]
Şöyle der: "Benim hadis nakletmem Ömer'e ulaşınca beni çağırdı, şöyle dedi: "Falanca gün falancanın evinde sen bizimle berebar miydin?" "Evet, o gün Rasulullah : Her kim benden yalan bir şey naklederse ateşteki yerini hazırlasın, dedi, dedim. O vakit Ömer: "O halde git rivayet et" dedi.[118]
Medine Valisi Mervan O'ndan hadis yazıyordu.
Mervan'ın katibi Ebu Zuayria şöyle der: Mervan, Ebu Hureyre'yi çağırttı. O gelmeden önce beni koltuğun arkasına oturttu. Ebu Hureyre geldi, hadis rivayet etmeye başladı. Ben de O'nun söylediklerini yazdım. Aradan bir sene geçtikten sonra Mervan yine Ebu Hureyre'yi çağırttı, O'na, evvelce O'ndan habersiz yazdığı hadisleri sordu. Bana da yazılanlardan takib ettirdi. Önceki rivayetinden hiçbir şey değişmemişti. [119]
el-Buhari ve Müslim 325 hadisinde müttefiktir. el-Buhari'de ayrıca 93 Müslim'de'de 189 hadisi yer alır. İbnu Hanbel'in el-Müsned’inde 3848 rivayeti yer alır.
Kendisinin rivayette bulunduğu sahabeler
Kendisinden Riv. bulunan sahabeler
Ebu Bekr İbnu Abbas
Ömer ibnu Hattab İbnu Ömer
Fadl ibnu Abbas Enes ibnu Malik
Ubeyy ibnu Ka'b Vasile ibnuEska
Usame ibnu Zeyd Cabir ibnu Abdillah el-Ensari
Aişe bintu Ebu Bekr vd.
Kendisinden Rivayette bulunan Büyük Tabiiler:
Mervan ibnu el-Hakem Sabit ibnu Iyad
Said ibnu el-Müseyyeb Said ibnu Amr
Urve ibnu Zubeyr Ebu'l-Hubab
Selman el-Eşcai Said ibnu Yesar
Eğarr Ebu Müslim Muhammed ibnu Sirin
Şureyh ibnu Hani Abdurrahman ibnü Hürmüz el-A'rec
Süleyman ibnu Yesar Abdurrahman ibnu Sa'd
Abdullah ibnu Şakik Abdullah ibnu Utbe ibnu Mes'ud
Hanzala Eslemi Ata ibnu Ebi Rebah
Ata ibnuYesar
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Useyd Malik ibnu Rabia es-Saidi el-Ensari
60
Bedr’e katılmış son sahabelerdendi.
--------------------------------------------------------------------------------
Muaviye ibnu Ebi Süfyan:
40-60 660-680
Mekke'nin fethinde serbest bırakılan tulekadandır. Vakıdı ve İbnu Sa'd Hudeybiye'den sonra Umretu’l-Kaza'da islam olduğunu ama inancını sakladığını yazarlar. Vahiy katibi oluşu yalandır.
41 de Hasan ibnu Ali bir takım şartlarla O'na beyat etti.
Buhari O'nun faziletleri ile ilgili hadis yazarken ( Muaviye'nin zikri babında), İshak ibnu Rahi: "Muaviye'nin faziletleri konusunda hiçbir sahih hadis yoktur" der. el-Buhari bu babda İbnu Abbas'dan mevkuf olarak iki rivayette O'nun sahabi oluşu ve dinde fakihliğini aktarır. et-Tirmizi de faziletiyle ilgili iki hadis yer alır.
Ashab O'nun hilafetini tanımadı. Oğlu Yezid'i kendisinden sonra kral tayin etti.
--------------------------------------------------------------------------------
Abdullah ibnu Amr el-As
63/682
--------------------------------------------------------------------------------
el-Fadl ibnu Abbas
63
Semerkand’da son ölen sahabi.
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Said Sa'd ibnu Malik
ibn Sinan ibnu Ubeyd ibnu Sa'lebe ibnu el-Ebcer el-Hudri el-Ensari
64
Medine'nin ilk müslümanlarından. Uhud harbine çok genç olduğu için katılmasına izin verilmedi. Babası Malik bu harbde şehid oldu. Rasül ile birlikte 12 savaşa katıldı. Medine'de vefat etti. Ehli Suffe'dendi. Medine'den taşraya öğretmen olarak gidiyorlardı.
el-Buhari/Müslim ondan 43 hadis nakletti. Ayrıca el-Buhari 26, Müslim'de 32 hadis vardır.
Hadis aldığı sahabeler: O'ndan nakleden sahabeler:
Ebu Bekr İbnu Abbas
Ömer ibnu Hattab İbnu Ömer
Usman ibnu Affan Cabir
Ali ibnu Ebi Talib Mahmud ibnu Lebid
Zeyd ibnu Sabit Ebu Umame ibnu Sehl
Ebu't-Tufeyl
Tabiinden hadis alanlar:
Said ibnu el-Müseyyeb
Ebu Osman en-Nehdi
Tarık ibnu Şihab
Ubeyd ibnu Umeyr
Ata
Iyad ibnu Abdullah ibnu Ebi Serh
Bişr ibnu Said
Mücahid
İbnu Sirin
--------------------------------------------------------------------------------
en-Numan ibnu Beşir
64
--------------------------------------------------------------------------------
ed-Dahhak ibnu Kays ibnu Halid
65
--------------------------------------------------------------------------------
Zeyd ibnu Erkam
66
--------------------------------------------------------------------------------
Ebul Abbas
Abdullah ibnu Abbas
68
Hicret’ten üç sene Haşimoğulları boykotta iken Şi'b'de doğdu. Annesi Ümm Fadl Lübabe'dir. Bu kadının Hz. Hatice'den sonra islam olan ikinci kadın olduğu da söylenir. Amcasının oğlu Rasul a. öldüğünde 13/15 yaşında idi. Taif'de öldüğünde 71 yaşındaydı. Yahya ibnu Kattan O'nun Rasul'den direk olarak yaptığı rivayetin ancak 4-10 olduğu nakledilir. Hibru’l-Ümmü el-Bahr unvanları ile anıldı.
Şöyle der "Ben bir sahabeden herhangi bir hadis öğreneceğimi ümit ettiğimde O'nun kapısına gider, üst başımı berbat eden fırtınaya rağmen O’nun çıkıp da "Ey Peygamber'in kuzeni, niçin başka birini göndermedin?" deyinceye kadar bekler, O'na bizzat gelmemin doğru olacağını cevap olarak söyler ve sonra da kendisinden hadisi öğrenirdim." Taif’te son ölen sahabedir.
Talebisi Mücahid O'nun tefsirini nakletmiştir. el-Buhari/Müslim 75 hadisini nakletti. Ayrıca el-Buhari 28, Müslim 49 rivayet daha aldı. 1660 hadisin ravisidir.
Hadis aldığı Sahabeler: Kendisinden hadis alan akrabaları:
Babası Abbas İki oğlu Ali ve Muhammed
annesi Lübabe torunu Muhammed ibnu Ali
kardeşi Fadl kardeşi Kesir ibnu el-Abbas
teyzesi Meymune diğer kardeşinin oğlu: Abdullah ibnu Ma'bed ibnu el-Abbas
Ebu Bekr kardeşinin oğlu: Abdullah ibnu Ubeydullah ibnu el-Abbas
Ömer
Usman ibnu Affan Sahabeler'den:
Ali ibnu Ebi Talib Abdullah ibnu Ömer
Abdurrahman ibnu Avf Salebe ibnu el-Hakem
Muaz ibnu Cebel Ebu't-Tufeyl
Ebu Zerr
Ubeyy ibnu Ka'b
Ebu Hureyre
(Zeyd ibnu Sabit hocasıydı)
Tabiin'den hadis alanlar:
Ebu Umame ibnu Sehl
Said ibnu el-Müseyyeb
Abdullah ibnu el-Haris ibnu Nevfel
Ebu Seleme ibnu Abdurrahman ibnu Avf
Ebu Reca el-Utaridi
el-Kasim ibnu Ebi Bekr
Alkame ibnu Vakkas
Ali ibnu'l-Hüseyn ibnu Ali
Abdullah ibnu Abdullah ibnu Utbe ibnu Ebi Vakkas
İkrime
Ata
Tavus şöyle der: "Rasulullah'ın ashabından 70 tanesini gördüm. Onlar bir meselede ihtilafa düştüler mi İbnu Abbas'a müracat ederlerdi.
Said ibnu Cubeyr
Said ibnu Ebi'l-Hasen el-Basri
Said ibnu Yesar Mevla Meymune
O’nun kardeşi Suleyman ibnu Yesar
--------------------------------------------------------------------------------
el-Bera ibnu Azib
72
--------------------------------------------------------------------------------
Abdullah ibnu Zübeyr
73/692
--------------------------------------------------------------------------------
Bureyde ibnu el-Husayb el-Eslemi
73
Horasan’da son ölen sahabedir.
--------------------------------------------------------------------------------
Seleme ibnu el-Ekva
74
el-Badiye’de son ölen sahabedir.
--------------------------------------------------------------------------------
Cabir ibnu Abdillah
İbnu Amr ibnu Hizan ibnu Ka'b el-Ensari
74
ll.Akabe beyatında müslüman oldu. Hz.Rasul’le birlikte 19 harbe katıldı. Bedr harbinde babası O'nu bacısının yanında geri bıraktı. Babası Uhuda da iştirak ettirmedi. Hendek ve Beyatu'r-Rıdvan'da bulundu. Medine valisi idi. Sıffın savaşında Emirü'l-Mü'minin yanında saf aldı. Medine'de 94 yaşında öldü. Medine Mescidi'nde hadis öğretmenliği yaptı.
el-Buhari/Müslim ondan 58 rivayette bulunur. Ayrıca el-Buhari 26, Müslim 126 nakilde bulunur.
Hadis aldığı sahabeler: Ondan rivayet edenler:
Ebu Bekr Muhammed ibnu Ali ibnu el-Hüseyn
Umer ibnu Hattab Amr ibnu Dihar
Ali ibnu Ebi Talib Ebu’z-Zubeyr el-Mekki
Ebu Ubeyde Ata
Talha Mücahid
Muaz ibnu Cebel Ebu Sufyan
Ebu Katade Talha ibnu Nafi
Ebu Huzeyfe el-Hasen el-Basri
Ammar ibnu Yasir Salim ibnu Ebi’l-Ca'd
Halid ibnu el-Velid Muhammed ibnu el-Münkedir
ve oğulları Abdurrahman, Akil ve Muhammed
Ebu Said Said ibnu el-Müseyyeb
Ümm Şerik Vehb ibnu Keysan
Ümm Malik Ebu Salih es-Semman
eş-Şa'bi
Ka'b ibnu Malik'in iki oğlu Abdullah ve Abdurrahman
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Abdurrahman
Abdullah ibnu Ömer
73(4-7)
Babası Ömer ile birlikte müslüman oldu. O'nunla birlikte 10 ya da 13 yaşında iken Medine'ye hicret etti. Bir çok savaşta yer aldı. Rasul, Bedir ve Uhud savaşında küçük bularak O'nu almadı. Hendek'de hazır bulundu. Mezopotamya, İran ve Mısır seferlerine katıldı. İç harblerde tarafsız kaldı. 87 yaşında Mekke'de öldü. Ölümüne Haccac neden oldu. Mekke-Medine valisi iken Abdulmelik ibnu Mervan Haccac'a İbnu Ömer'i hac emiri atamasını söyledi. Haccac bunu onur meselesi etti. Zehirli bir mızrak ucunu yola yerleştirerek İbnu Ömer'in ölümüne neden oldu.
Bacısı Hafsa Peygamber'in hanımıydı.
eş-Şabi bir yıl süreyle O'ndan hadis duymadığını söyler. Hadis rivayet ederken gözleri yaşla dolardı. Her sene haccederdi. Hizmetcisi en-Nafi O'nun gece ibadetine olan düşkünlüğünü nakleder.
el-Buhari ve Müslim ortak olarak 170 hadis naklettiler. el-Buhari ayrıca 81 hadis, Müslim de 31 hadis nakletti. İbnu Hanbel'in el-Müsned'inde 2019 hadisi yer alır.
Şu sahabelerden hadis aldı: O’ndan nakleden sahabeler:
Ömer ibnu Hattab Cabir
Zeyd ibnu Hattab İbnu Abbas
Hafsa binti Ömer oğlu Salim, Abdullah, Hamza
Ebu Bekr
Usman ibnu Affan
Ali ibnu Ebi Talib
Bilal
İbnu Mesud
Ebu Zerr
Muaz ibnu Cebel
O'ndan nakleden Tabiin:
Mevaliden:
Said ibnu b Alkame ibnu Vakkas el-Leysi
Abdullah b. Dinar el-Adevi
Ebu Abdurrahman el-Fikri Mesruk Musa b. Ukbe
Abdurrahman ibnu Ebi Leyla Musab ibnu Sa'd ibnu Ebi Vakkas
Ata ibnu Ebi Rebah el-Kureşi
Urve ibnu Zubeyr Tarık ibnu Ömer el-Emevi
Mücahid ibnu Cebr Mevla el Salib
İbnu Sirin el-Ensari
Muhammed Ebu Bekr el-Basri
el-Hasen ibnu Ebil Hasan el-Basri
Mevla Ümmi Seleme
Safvan ibnu Süleym ez-Zühri
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Said el-Hudri, Sa'd ibnu Malik
74
--------------------------------------------------------------------------------
Abdullah ibnu Ömer
74/693
--------------------------------------------------------------------------------
Cabir ibnu Samure
74
--------------------------------------------------------------------------------
Rafi ibnu Hadic
74
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Sa’lebe el-Huşeni
75/674
Rsulullah’a gelerek O’ndan[120] bir muallim istedi. Peygamber’de O’na: ‘Seni, talim ve terbiyeni güzel yapacak birine gönderiyorum’ diyerek Ebu Ubeyde İbnu’l-Cerrah’a gönderdi.[121]
--------------------------------------------------------------------------------
Cabir ibnu Abdullah ibnu Amr
78
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Umame, Sudey ibnu Aclan
81/700
--------------------------------------------------------------------------------
Vasıla ibnu el-Aska
83
--------------------------------------------------------------------------------
Abdullah ibnu Ebu Evfa
86
--------------------------------------------------------------------------------
Abdullah ibnu el-Haris ibnu Cez' ez-Zubeydi
86
Mısır’da son ölen Sahabi.
--------------------------------------------------------------------------------
Abdullah ibnu Ebi Evfa:
87
Kufe’de son ölen sahabi. Beyatur-Rıdvan'a katılanlardan.
--------------------------------------------------------------------------------
Abdullah ibnu Busr el-Mazini
88-89
Şam’da son ölen sahabi.
--------------------------------------------------------------------------------
Sehl ibnu Sa'd es-Sa'di
91
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu Hamza
Enes ibnu Malik
(91) 93/711
10 yaşında iken annesi Umm Süleym tarafından Medine'ye hicret edip Peygamber'in hizmetine verilmişti. Kendisi şöyle anlatır: "Örtüsünün yarısı ile beni örttüğü halde annem Ümm Enes beni aldı Rasulullah'a getirdi: "Ey Allah Elçisi bu oğlum Enesciktir. Hizmetinde bulunması için onu sana getirdim. O'nun hakkında Allah'a dua et" dedi. Rasul şöyle dedi: "Ey Allah'ım O'na çok mal ve evlat ver, O'nu cennetine koy." Enes dedi ki: "Allah'a yemin ederim ki, malım pek çoktur, çocuklarım ve torunlarım bugün yüzü aşmıştır.
Ebu Bekr döneminde Bahreyn'e zekat toplayıcısı olarak gönderildi. 100 yaşının üzerinde yerleştiği Basra'da öldü. Müsned'de 2178 hadisi yer alır.
Rivayetlerinin 198 tanesini el-Buhari-Müslim naklederler. 83 tanesinde el-Buhari, 71 tanesinde de Müslim yanlızdır. Basra'nın son sahabesidir.
Hadis aldığı sahabeler: Kendisinden rivayet edenler:
Ebu Bekr Çocukları: Musa, en-Nadr ve Ebu bekr
Ömer el-Hasen el-Basri
Usman ibnu Affan Suleyman et-Temimi
Abdullah ibnu Revaha Ebu Kılabe el-Cermi
Fatıma bintu Muhammed Abdulaziz ibnu Suheyb
Sabit ibnu Kays Ishak ibnu Ebi Talha
Abdurrahman ibnu Avf Ebu Bekr ibnu Abdurrahman
İbnu Mes'ud Abdullah el-Müzeni
Ebu Zerr Katade
Malik ibnu Sa'saa Sabit el-Bunani
Muaz ibnu Cebel Humeyd et-Tavil
Ubade ibnu Samit ibnu Sümame
annesi Umm Suleym el-Ca'd Ebu Osman
teyzesi Umm Haram bintu Melhan Muhammed ibnu Sirin
Ümm Fadl Enes ibnu Sirin
İbrahim ibnu Sirin
ez-Zühri
Rabi ibnu Ebi Abdurrahman
Yahya ibnu Said el-Ensari
Said ibnu Cubeyr
--------------------------------------------------------------------------------
Mahmud ibnu er-Rabi
99
Medine’de son ölen sahabi.
--------------------------------------------------------------------------------
Ebu't-Tufeyl Amir ibnu Vasile el-Leysi
110
Mekke’de son ölen Sahabi.
--------------------------------------------------------------------------------
El-Ezrak ibnu Ukbe
el-Ezrak,[122] el-Haris ibnu Kelede’nin[123] kölelerindendi. Taif’in muhasarası günlerinde Rasulullah’a gelerek Müslüman oldu. Bunun üzerine Rasul onu azad ederek iaşesini sağlamak ve kendisine gerekli ilmi öğretmek için Halid ibnu Said İbni’l-As’a[124] gönderdi.
Lüfen Kaynaklarına bakınız......Sol tarafda Dİpnotlar....
| 
